Enfa สรุปให้
เลือกอ่านตามหัวข้อ
พ่อเลี้ยงเดี่ยว (Single Dad) เป็นคำนิยามของคุณพ่อที่เลี้ยงลูกลำพัง โดยรับผิดชอบการเลี้ยงดูและอบรมลูกๆ เพียงผู้เดียว ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลอะไรก็ตาม การเป็นพ่อเลี้ยงเดี่ยวในยุคปัจจุบันไม่ใช่เรื่องแปลกใหม่อีกต่อไป เพราะสังคมมีการเปลี่ยนแปลง พ่อหลายคนลุกขึ้นมารับบทบาทสำคัญในการเลี้ยงลูก และทำได้ดีไม่แพ้คุณแม่เช่นกัน
ขึ้นชื่อว่า พ่อเลี้ยงลูก โดยลำพังย่อมต้องพบกับความท้าทายหลายด้าน ทั้งปัญหาการจัดสรรเวลาเพื่อทำงาน และการต้องให้เวลากับลูกแบบใกล้ชิด เพื่อให้การเดินทางบนเส้นทางของพ่อเลี้ยงเดี่ยวเป็นไปอย่างราบรื่นและมั่นใจมากขึ้น เราจะมาเจาะลึกเคล็ดลับการเลี้ยงลูกสาว ลูกชาย และเทคนิคดีๆ ในการส่งเสริมพัฒนาการของลูก เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับคุณพ่อเลี้ยงเดี่ยวกันค่ะ
“Single Dad” แปลว่า พ่อเลี้ยงเดี่ยว ในภาษาไทย พ่อเลี้ยงเดี่ยว คือ พ่อที่ต้องรับบทบาทในการเลี้ยงลูกแต่เพียงผู้เดียว ไม่มีคู่สมรสร่วมดูแล หรืออาจมีเครือญาติอื่นมาช่วยบ้างเล็กน้อย แต่หน้าที่หลักในการตัดสินใจและดูแลทุกอย่างจะอยู่ที่พ่อคนเดียว โดยมีเหตุผลมากมายที่ทำให้เส้นทางของชีวิตคู่ต้องสิ้นสุดลง ไม่ว่าจะเป็น การสูญเสียคู่สมรส การหย่าร้าง หรือต้องอยู่กันคนละที่
ความท้าทายของพ่อเลี้ยงเดี่ยว
ไม่ว่าจะเป็นพ่อเลี้ยงเดี่ยว หรือแม่เลี้ยงเดี่ยว ล้วนมีความท้าทายที่ต้องพบเจอไม่แพ้กัน โดยมี 3 ความท้าทายที่ไม่ว่าจะเป็นพ่อ หรือแม่ต้องเผชิญ ดังนี้
อย่างไรก็ตาม ในความท้าทายก็มีจุดแข็งของพ่อเลี้ยงเดี่ยว หรือแม่เลี้ยงเดี่ยวที่ลูกจะได้ซึมซับอยู่ด้วย คือ
การเป็นผู้ชายแล้วต้องเลี้ยงลูกแบบเต็มเวลา อาจไม่ใช่บทบาทที่ทุกคนเคยถูกสอนหรือเตรียมพร้อมมาตั้งแต่ต้น เพราะในวัฒนธรรมส่วนหนึ่งเชื่อว่า “แม่” คือผู้รับผิดชอบหลักในการเลี้ยงดูเด็กๆ แต่เมื่อต้องกลายเป็นพ่อเลี้ยงเดี่ยว สิ่งสำคัญคือการปรับตัวและเตรียมตัวให้เหมาะสม เพื่อให้การเลี้ยงลูกเป็นไปอย่างราบรื่นค่ะ
สิ่งที่ควรเตรียมในฐานะผู้ชายเลี้ยงลูก
แนวทางการจัดการความเครียดของคุณพ่อ
ข้อได้เปรียบของผู้ชายเลี้ยงลูก
เมื่อมองไปถึงรายละเอียด เราจะพบว่าการเลี้ยงลูกสาวกับลูกชายมีประเด็นที่ต่างกันบ้าง เพราะลูกสาวมีการพัฒนาในด้านร่างกาย ฮอร์โมน และอารมณ์ความรู้สึกในแบบเฉพาะ การเป็นพ่อเลี้ยงลูกสาวจึงอาจมีความท้าทายอยู่พอสมควร
ประเด็นสำคัญที่พ่อเลี้ยงลูกสาวควรเข้าใจ
ภาพลักษณ์และความมั่นใจของผู้หญิง
วัยรุ่นเป็นช่วงที่ลูกสาวเริ่มแคร์รูปร่าง หน้าตา และบุคลิก พ่อสามารถเป็นกำลังใจและสอนให้ลูกเห็นคุณค่าในตนเอง ไม่เปรียบเทียบกับผู้อื่น หากลูกสนใจการแต่งหน้า การแต่งตัว พ่อควรให้คำแนะนำเบื้องต้นหรือสนับสนุนอย่างเหมาะสม เพราะนี่คือส่วนหนึ่งของการเติบโตค่ะ
เทคนิคสร้างสายสัมพันธ์ระหว่างพ่อกับลูกสาว
ข้อควรระวัง
ถึงแม้การเลี้ยงลูกชายมักจะถูกมองว่า “ผู้ชายเหมือนกัน คงไม่ยากเย็นอะไร” แต่นั่นก็ไม่ใช่ความจริงเสมอไป เพราะเด็กผู้ชายก็มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว และบางครั้งอาจจะซนหรือท้าทายกว่าที่คิด การเป็น “พ่อเลี้ยงเดี่ยว” ที่ต้องดูแลลูกชายอาจต้องเจอกับประเด็นอื่นๆ ที่แตกต่างจากลูกสาวเช่นกัน
ประเด็นสำคัญที่พ่อเลี้ยงลูกชายควรเข้าใจ
เทคนิคสร้างสายสัมพันธ์ระหว่างพ่อกับลูกชาย
ข้อควรระวัง
“พ่อเลี้ยงเดี่ยว” มีเทคนิคการเลี้ยงลูกอย่างไร ให้ลูกได้พัฒนาอย่างเต็มศักยภาพ มีความสุข และเราก็สามารถทำหน้าที่ได้อย่างสบายใจ มีคำแนะนำ ดังนี้
1. สร้างความสม่ำเสมอในกิจวัตรประจำวัน
การที่ลูกมีตารางเวลาหรือกิจวัตรที่ชัดเจน เช่น เวลาตื่นนอน กินข้าว ทำการบ้าน เข้านอน ตลอดจนเวลาทำกิจกรรมสนุกๆ จะช่วยสร้างความรู้สึกปลอดภัยและไว้วางใจ คุณพ่ออาจต้องจัดสรรตารางเหล่านี้อย่างเข้มงวดระดับหนึ่ง เพื่อไม่ให้ลูกเกิดความสับสน และเราก็จะรู้ว่าควรใช้เวลาใดในการทำสิ่งใด
2. ให้ลูกมีส่วนร่วมในครอบครัว
แม้ว่าเราจะเป็นครอบครัวเล็กๆ ที่มีเพียงคุณพ่อกับลูก แต่ก็ควรมีการแบ่งหน้าที่ในบ้านตามวัยของลูก เช่น ให้ลูกช่วยเก็บจานหลังอาหาร ช่วยกวาดบ้าน หรือรดน้ำต้นไม้ เพราะนอกจากจะเป็นการปลูกฝังความรับผิดชอบ ยังทำให้ลูกรู้สึกว่าตนเองมีค่าในครอบครัว
3. ฝึกความเป็นผู้นำและการตัดสินใจ
คุณพ่อควรให้โอกาสลูกได้เลือกและตัดสินใจในเรื่องเล็กๆ ที่เหมาะสมกับวัย เช่น เลือกเมนูอาหารเช้าจาก 2-3 เมนู หรือเลือกกิจกรรมวันหยุด เพราะการฝึกตัดสินใจช่วยให้ลูกมีความเชื่อมั่นในตัวเอง และพร้อมจะรับผลของการตัดสินใจ ไม่ว่าจะดีหรือร้าย
4. เน้นการสื่อสารเชิงบวก
ในทุกสถานการณ์ หากลูกทำผิดพลาด ควรเลือกใช้คำพูดที่สร้างสรรค์ เช่น “ครั้งนี้ลูกอาจยังไม่เข้าใจวิธี แต่คราวหน้าเรามาลองใหม่กันนะ” แทนการตำหนิรุนแรง และการให้คำชื่นชมเมื่อเห็นความพยายามของลูก แม้ไม่ได้สมบูรณ์แบบ จะช่วยให้ลูกมีกำลังใจทำต่อไป
5. เปิดโอกาสให้ลูกแสดงออกทางความรู้สึก
ถ้าลูกเหนื่อยจากโรงเรียน อยากร้องไห้ หรืออยากเล่าเรื่องเศร้า ควรให้อิสระในการแสดงความรู้สึก พ่อเพียงอยู่ข้างๆ พร้อมรับฟัง และอย่าลืมบอกให้ลูกรู้ว่า “พ่อเข้าใจหนูนะ” หรือ “ไม่เป็นไรที่จะร้องไห้” เพื่อสร้างความเชื่อมั่นในความรักความผูกพัน
6. หมั่นพูดคุยเรื่องอนาคตและเป้าหมาย
ไม่ว่าจะเป็นเป้าหมายทางการเรียน กีฬา ศิลปะ หรือเป้าหมายชีวิตในอนาคต การที่พ่อชวนลูกพูดคุยถึงความฝันและทิศทางชีวิต เป็นการแสดงให้เห็นว่าเราห่วงใยและให้ความสำคัญในอนาคตของลูกจริงๆ จะกระตุ้นให้ลูกมีเป้าหมาย ไม่ล่องลอย และพยายามค้นหาตัวเอง
7. แสดงความรักอย่างเปิดเผย
ถึงแม้พ่อจะเป็นเพศชาย แต่การแสดงความรักด้วยการกอด หอม หรือพูดคำว่า “พ่อรักลูก” ก็เป็นสิ่งสำคัญมากเลยค่ะ เมื่อเด็กได้รับความรักที่เพียงพอ เขาจะเติบโตขึ้นเป็นคนที่พร้อมให้ความรักและเอาใจใส่ผู้อื่นเช่นกัน
8. ขอความช่วยเหลือจากคนอื่นๆ
ถ้าสถานการณ์ยากลำบากเกินรับมือ คุณพ่อไม่ควรเก็บไว้คนเดียว ควรปรึกษาญาติ เพื่อน หรือผู้เชี่ยวชาญ เช่น นักจิตวิทยาเด็ก เพื่อขอคำแนะนำ และการยอมรับว่าเราก็เป็นมนุษย์คนหนึ่งที่มีข้อจำกัด ไม่ใช่ความล้มเหลว แต่เป็นความรับผิดชอบที่จะทำให้ลูกได้รับสิ่งที่ดีที่สุด
นอกจากเทคนิคการเลี้ยงลูกในเชิงจิตวิทยาและการสร้างสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสมแล้ว โภชนาการก็มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในช่วงวัยเด็ก ในช่วง 1,000 วันแรกของลูก เป็นช่วงเวลาสำคัญมากต่อพัฒนาการทางสมองและสติปัญญา โดย 80% ของสมอง จะเติบโตสูงสุดในช่วง 2 ขวบปีแรก และ 90% จะเติบโตสูงสุดในช่วง 5 ปีแรก ด้วยเหตุนี้ โภชนาการในช่วง 1,000 วันแรกของลูกน้อย จึงมีความสำคัญเป็นอย่างมาก
โภชนาการที่ดีจะช่วยเสริมสร้างพัฒนาการสมองและการเรียนรู้ของลูกน้อย โดยคุณแม่สามารถเสริมสร้างโภชนาการที่ดีได้ด้วยการให้ลูกน้อยได้รับนมแม่ตั้งแต่ 6 เดือนแรก และให้นมแม่อย่างต่อเนื่องควบคู่ไปกับอาหารตามวัยจนอายุ 2 ปี
เพราะในนมแม่มีสารอาหารสำคัญอย่าง MFGM หนึ่งเดียวที่มีงานวิจัยรองรับว่า* ช่วยให้มี IQ และ EF ที่เหนือกว่าตั้งแต่ 5 ขวบปีแรก ให้ลูกพร้อมกว่าเมื่อถึงวัยเข้าเรียน โดย MFGM ในนมแม่ เป็นองค์ประกอบสำคัญในการสร้างเส้นใยประสาท (Myelin Sheath) และเพิ่มประสิทธิภาพในการส่งสัญญาณประสาทเชื่อมต่อระหว่างเซลล์สมอง ทำให้สมองทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ สามารถเรียนรู้และจดจำได้ดียิ่งขึ้น
*สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินีและศูนย์นมแม่แห่งประเทศไทย. นมแม่กับการพัฒนาทักษะสมองส่วน Executive Function. 2561
“พ่อเลี้ยงเดี่ยว” ไม่ใช่เรื่องที่เป็นไปไม่ได้ และไม่ใช่เรื่องที่น่ากลัว พ่อหลายคนพิสูจน์แล้วว่า ด้วยความรักและความพยายาม ก็สามารถเป็นทั้ง “พ่อและแม่” ให้ลูกได้อย่างสมบูรณ์ ไม่ว่าจะเป็นการเลี้ยงลูกสาว หรือเลี้ยงลูกชาย ขอเพียงเราเปิดใจเรียนรู้ ค้นหาข้อมูลที่ถูกต้อง ปรับตัว และไม่ลืมที่จะใส่ใจรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ในชีวิตลูกขอเป็นกำลังใจให้ทุก “Single Dad” ที่ตั้งใจทุ่มเทเลี้ยงลูกด้วยหัวใจค่ะ
คุุณแม่บางท่านบอกว่า โอ๊ย! สบายมาก พาลูกขึ้นเครื่องบินมาแล้วตอนที่ยังอายุไม่กี่เดือนถึง 1 ขวบ แต่...
อ่านต่อร้องเพลงให้ลูกฟังเป็นวิธีที่ผู้เชี่ยวชาญทุกคนแนะนำให้แม่ทำตั้งแต่ตั้งครรภ์ เพราะเด็กจะได้ยินเสีย...
อ่านต่อEnfa สรุปให้ ครอบครัวอบอุ่น คือ ครอบครัวที่อบอวลไปด้วยความรัก ความเข้าใจ ให้ความช่วยเหลือสนับสนุ...
อ่านต่อ