Enfa สรุปให้
พาหะธาลัสซีเมียคือการที่พ่อหรือแม่ ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมียีนธาลัสซีเมียเป็นยีนเด่น หรือมียีนธาลัสซีเมียแฝงอยู่โดยไม่รู้ตัว
โดยผู้ที่เป็นพาหะธาลัสซีเมียก็จะมีสุขภาพที่เป็นปกติ ไม่มีอาการหรือข้อบ่งชี้ใด ๆ ว่าตัวเองเป็นพาหะธาลัสซีเมีย เว้นเสียแต่ว่าจะเข้ารับการตรวจเฉพาะทางกับแพทย์ จึงจะทราบว่าตนเองมีพาหะธาลัสซีเมียแฝงอยู่
ซึ่งการที่พ่อหรือแม่มีพาหะธาลัสซีเมียแฝงอยู่นั้น จะทำให้ลูกจะเกิดมามีโอกาสที่จะเป็นพาหะธาลัสซีเมีย หรือมีโอกาสที่ลูกจะเกิดมาเป็นโรคธาลัสซีเมียด้วย
เลือกอ่านตามหัวข้อ
ธาลัสซีเมีย เป็นโรคทางพันธุกรรมชนิดหนึ่งที่สามารถส่งต่อกันภายในครอบครัว จากรุ่นหนึ่งไปยังอีกรุ่นหนึ่งได้ ซึ่งโรคนี้เมื่อเป็นแล้วในปัจจุบันยังไม่สามารถที่จะรักษาให้หายขาดได้ และในการรักษาก็จะขึ้นอยู่กับลักษณะอาการและความรุนแรงที่พบเป็นสำคัญ
พาหะธาลัสซีเมีย คือ ผู้ที่มียีนของธาลัสซีเมีย หรือมียีนผิดปกติที่จะนำไปสู่โรคธาลัสซีเมีย ซึ่งยีนนี้สามารถพบได้ทั้งในผู้ชายและผู้หญิง และหากมียีนนี้ในพ่อหรือแม่ ก็สามารถที่จะส่งต่อไปยังรุ่นลูกให้กลายเป็นพาหะธาลัสซีเมีย หรือเป็นโรคธาลัสซีเมียได้
พาหะของธาลัสซีเมียกับธาลัสซีเมียนั้น อาจแบ่งได้เป็น 2 กรณี
เป็นพาหะธาลัสซีเมีย เกิดจากพ่อหรือแม่ มียีนธาลัสซีเมียเป็นยีนเด่นเพียงยีนเดียว ลูกที่เกิดมาอาจมีแนวโน้มที่จะเป็นพาหะธาลัสซีเมียได้
เป็นโรคธาลัสซีเมีย เกิดจากพ่อหรือแม่ หรือทั้งพ่อทั้งแม่ มียีนผิดปกติของธาลัสซีเมีย หรือเป็นพาหะของธาลัสซีเมีย ลูกที่เกิดมาอาจมีแนวโน้มที่จะเป็นโรคธาลัสซีเมียได้
กล่าวคือลูกที่เกิดมาจากพ่อหรือแม่ที่มีพาหะธาลัสซีเมียนั้น มีโอกาสที่จะเป็นพาหะธาลัสซีเมียเหมือนพ่อหรือแม่ หรือมีโอกาสที่จะเป็นโรคธาลัสซีเมียได้
พาหะธาลัสซีเมียคือการที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมียีนธาลัสซีเมียเป็นยีนเด่น หรืออาจจะเรียกได้ว่าเป็นยีนธาลัสซีเมียแฝง ดังนั้น ผู้ที่เป็นพาหะธาลัสซีเมียก็จะมีสุขภาพที่เป็นปกติ ไม่มีอาการหรือข้อบ่งชี้ใด ๆ ว่าตัวเองเป็นพาหะธาลัสซีเมีย เว้นเสียแต่ว่าจะเข้ารับการตรวจเฉพาะทางกับแพทย์ จึงจะทราบว่าตนเองมีพาหะธาลัสซีเมียแฝงอยู่
พาหะธาลัสซีเมีย อาจสามารถแบ่งออกได้เป็นชนิดต่าง ๆ ดังนี้
อัลฟ่าธาลัสซีเมีย (Alpha-Thalassemia)
อัลฟ่า-ธาลัสซีเมีย 1 (α-thalassemia 1)
อัลฟ่า-ธาลัสซีเมีย 2 (α-thalassemia 2)
ฮีโมโกลบินคอนสแตนท์สปริง (Hb Constant Spring)
กลุ่มของอัลฟ่าธาลัสซีเมียนั้น สามารถทำให้เกิดโรคธาลัสซีเมียที่มีความรุนแรงในระดับที่อันตราย โดยมากมักส่งผลกระทบต่อกระดูก หรือในกรณีที่รุนแรงมากก็อาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตตั้งแต่ยังเป็นทารกอยู่ในครรภ์
เบต้าธาลัสซีเมีย (Beta-Thalassemia)
เบต้า-ธาลัสซีเมีย (β-thalassemia)
ฮีโมโกลบินอี (Hb E)
โรคเบต้าธาลัสซีเมียนั้น มีอาการรุนแรงเช่นกัน แต่จะไม่เท่ากับกลุ่มของอัลฟ่าธาลัสซีเมียแต่ก็ส่งผลเสียได้ เช่น มีอาการตัวซีด ตัวเหลือง ตับโต ซึ่งต้องการการรักษาตลอดชีวิต
โดยทั่วไปแล้วผู้ที่มีพาหะธาลัสซีเมียมักจะมีสุขภาพร่างกายที่เป็นปกติ ไม่มีสัญญาณอันตรายใด ๆ หากไม่ได้มีการตรวจโดยเแพทย์เฉพาะทาง ก็จะไม่รู้เลยว่าตัวเองมีพาหะธาลัสซีเมียฝงอยู่
อย่างไรก็ตาม พาหะธาลัสซีเมียนั้นก็ยังต้องขึ้นอยู่กับว่าเป็นพาหะธาลัสซีเมียชนิดใด หากเป็นอัลฟ่าธาลัสซีเมีย (Alpha-Thalassemia) ก็ถือว่ามีอาการที่ค่อนข้างรุนแรง เพราะสามารถส่งผลกระทบต่อกระดูกได้โดยตรง และกรณีที่รุนแรงมาก ก็อาจเกิดการเสียชีวิตตั้งอยู่ในครรภ์ได้เลย
แต่ถ้าเป็นเบต้าธาลัสซีเมีย (Beta-Thalassemia) ก็จะมีอาการโดยทั่วไปคือตัวซีด ตัวเหลือง ไม่ถือว่ารุนแรงนัก
หากคุณแม่เป็นพาหะธาลัสซีเมียและกำลังตั้งครรภ์ ผลกระทบหลัก ๆ เลยก็คือ ทารกนั้นจะมีโอกาสที่จะเป็นพาหะธาลัสซีเมียต่อจากคุณแม่ หรือมีโอกาสที่จะเป็นโรคธาลัสซีเมีย
ดังนั้น คุณแม่จึงควรไปเข้ารับการตรวจกับแพทย์ พร้อมสามี เพื่อประเมินดูว่าทารกในครรภ์มีแนวโน้มที่จะเป็นพาหะธาลัสซีเมีย หรือจะเป็นโรคธาลัสซีเมียหรือไม่ และพาหะธาลัสซีเมียนั้น เป็นพาหะที่มีความรุนแรงหรือไม่ จากนั้นแพทย์จะทำการรักษาต่อไป หรือขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของคุณพ่อคุณแม่ว่าจะดำเนินการกับการตั้งครรภ์ในครั้งนี้อย่างไร สามารถรับได้หรือไม่หากทารกจะคลอดออกมาพร้อมกับ เป็นโรคธาลัสซีเมีย
อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญที่สุดคือควรมีการตรวจสุขภาพก่อนที่จะวางแผนตั้งครรภ์ เพื่อให้ทราบว่าทั้งพ่อและแม่มีความเสี่ยงใด ๆ ที่อาจจะส่งผลต่อทารกที่จะเกิดมาในอนาคตหรือไม่ และจะสามารถหาทางยับยั้งหรือรับมือกับความเสี่ยงนั้นได้อย่างไรบ้าง ซึ่งจะช่วยในการตัดสินใจให้กับคู่สมรสก่อนที่จะวางแผนสร้างครอบครัวร่วมกัน
พาหะธาลัสซีเมียสามารถมีลูกได้ แต่ลูกที่เกิดมานั้นอาจจะมีแนวโน้มที่จะเป็นพาหะธาลัสซีเมีย หรืออาจจะเป็นโรคธาลัสซีเมีย
ผู้ที่เป็นพาหะธาลัสซีเมียสามารถกินอาหารได้ตามปกติ คือควรกินอาหารที่หลากหลาย และมีประโยชน์ครบทั้ง 5 หมู่ เพื่อให้ร่างกายได้รับสารอาหารที่หลากหลาย เสริมให้ร่างกายแข็งแรง
รวมถึงอาจจำเป็นจะต้องรับกินอาหารหรือรับอาหารเสริมจำพวกกรดโฟลิก ซึ่งสามารถพบได้ทั้งในอาหารจำพวกผักใบเขียว และผลไม้รสเปรี้ยว หรือโฟลิกในรูปแบบของอาหารเสริม
ผู้ที่เป็นพาหะธาลัสซีเมียเองก็มีหลักการปฏิบัติตนไม่ต่างไปจากคนทั่วไปเลยค่ะ อย่าลืมว่าคนที่เป็นพาหะธาลัสซีเมีย ส่วนใหญ่แล้วมีร่างกายแข็งแรงตามปกติ ไม่มีอาการรุนแรงใด ๆ แสดงออกมา
ดังนั้น ผู้ที่เป็นพาหะธาลัสซีเมียจึงสามารถดูแลตัวเองโดยทั่วไปได้ง่าย ๆ ไม่ว่าจะเป็น
กินอาหารที่มีประโยชน์และหลากหลาย ควรกินอาหารให้ครบทั้ง 5 หมู่
ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
นอนหลับพักผ่อนอย่างเพียงพอ
พยายามหลีกเลี่ยงความเครียด และหากิจกรรมคลายเครียดอยู่เสมอ
หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์
หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่
หลีกเลี่ยงการใช้สารเสพติด
การเป็นพาหะธาลัสซีเมีย ยังไม่ถึงกับว่าเป็นโรคประจำตัว เพราะเป็นเพียงพาหะที่สามารถส่งต่อความเสี่ยงในการเป็นพาหะหรือโรคธาลัสซีเมียไปยังลูกได้ แต่ไม่ได้เป็นโรคธาลัสซีเมีย และผู้ที่เป็นพาหะธาลัสซีเมียก็จะมีสุขภาพแข็งแรงทั่วไปตามปกติ ไม่มีอาการใด ๆ ที่เป็นอุปสรรคต่อการใช้ชีวิตประจำวันด้วย
ในการตั้งครรภ์แต่ละครั้ง หากทั้งพ่อและแม่เป็นพาหะธาลัสซีเมียชนิดเดียวกัน ลูกที่เกิดมาจะมีโอกาสในการเป็นพาหะธาลัสซีเมียหรือโรคธาลัสซีเมีย ดังนี้
ลูกที่เกิดมามีโอกาสเป็นโรคธาลัสซีเมีย ร้อยละ 25
ลูกที่เกิดมามีโอกาสพบยีนแฝง หรือเป็นพาหะธาลัสซีเมีย ร้อยละ 50
ลูกที่เกิดมามีโอกาสปกติ ร้อยละ 25
ในการตั้งครรภ์แต่ละครั้ง หากทั้งพ่อหรือแม่เป็นพาหะธาลัสซีเมีย ลูกที่เกิดมาจะมีโอกาสในการเป็นพาหะธาลัสซีเมียหรือโรคธาลัสซีเมีย ดังนี้
ลูกที่เกิดมามีโอกาสพบยีนแฝง หรือเป็นพาหะธาลัสซีเมีย ร้อยละ 50
ลูกที่เกิดมามีโอกาสปกติ ร้อยละ 50
พาหะธาลัสซีเมียชนิด E หรือฮีโมโกลบินอี (Hb E) จัดเป็นพาหะธาลัสซีเมียในกลุ่มของเบต้าธาลัสซีเมีย ซึ่งจะไม่คอยมีอาการรุนแรง โดยมากมักจะส่งผลให้มีอาการตัวซีด ตัวเหลือง
แต่ในกรณีที่รุนแรง อาจส่งผลให้ทารกหลังคลอดมีอาการตัวซีดขั้นรุนแรง หรือมีอาการตัวซีดในวัยเด็กได้
แม่ตั้งครรภ์ทำสีผม อบซาวน่า โบท็อกซ์ได้ไหม คุณแม่ตั้งครรภ์ที่รักสวยรักงามอาจสงสัยว่าตนเองสามาร...
อ่านต่อ“โควิด-19” ที่กำลังแพร่ระบาดในปัจจุบันนี้ อาจจะทำให้คุณแม่ตั้งครรภ์ หรือผู้ที่กำลังวางแผนตั้งครรภ...
อ่านต่ออาการท้องลด ช่วงใกล้กำหนดคลอดลูก ช่วงใกล้คลอดนี้ ทารกในครรภ์คุณแม่จะปรับตัวเองให้อยู่ในท่าพร้อม...
อ่านต่อ